Internalizacja

Internalizacja to w psychologii i socjologii proces, w którym normy, wartości, przekonania lub wzorce zachowań z otoczenia stają się Twoimi własnymi. Z czasem wpływają na decyzje i sposób postrzegania świata. Termin ma również znaczenie w ekonomii i finansach, więc jego sens zależy od dziedziny.

Mechanizm przebiegu internalizacji i jej związek z socjalizacją

Internalizacja zachodzi, gdy zasady początkowo zewnętrzne – obowiązujące w rodzinie, grupie, szkole czy kulturze – stają się częścią Twojego sposobu myślenia. Norma zaczyna kierować wyborami nawet wtedy, gdy nikt nie kontroluje Twojego postępowania.

Proces ten jest elementem socjalizacji, czyli uczenia się funkcjonowania w relacjach i społeczeństwie. Od dzieciństwa obserwujesz reakcje otoczenia, doświadczasz aprobaty lub krytyki i budujesz przekonania o tym, co jest właściwe.

Na przebieg internalizacji wpływają między innymi:

• relacja z osobami znaczącymi,
• powtarzalność komunikatów i wzorców,
• obserwowanie konsekwencji przestrzegania zasad,
• potrzeba przynależności i akceptacji,
• silne doświadczenia emocjonalne,
• zgodność normy z Twoimi wartościami.

Zewnętrzny komunikat może zmienić się z „tak należy robić” w „tak chcę postępować”. To przejście od kontroli zewnętrznej do wewnętrznego kierowania się normą odróżnia internalizację od chwilowego podporządkowania.

Jak pracujemy nad rozumieniem internalizacji

Podczas spotkań przyglądamy się Twoim doświadczeniom, relacjom i przekonaniom, aby rozpoznać ich wpływ na internalizację. Pomagamy odróżnić normy zgodne z Tobą od przejętych z zewnątrz oczekiwań.

Pracujemy w atmosferze uważności i bez oceniania. Celem pracy może być lepsze rozumienie wpływu przejętych norm i przekonań na codzienne funkcjonowanie oraz sprawdzenie, czy pozostają one zgodne z aktualnymi potrzebami i wartościami.

Metody pracy z utrwalonymi przekonaniami

Gdy zinternalizowane normy wpływają na relacje, samoocenę lub decyzje, mogą stać się przedmiotem pracy psychologicznej. Jej celem jest rozpoznanie przekonań zgodnych z Twoimi autentycznymi potrzebami.

• Praca z myślami – zauważasz automatyczne myśli i sprawdzasz, czy przejęte oceny mają potwierdzenie w aktualnych doświadczeniach.
• Praca ze schematami – pomaga rozpoznać głęboko utrwalone przekonania i rozwijać bardziej elastyczne reakcje.
• Praca nad emocjami i granicami – ułatwia odróżnianie własnych potrzeb od oczekiwań innych osób oraz ćwiczenie asertywnego komunikowania ich.

Dobór metody i jej zakres ustala specjalista po ocenie Twojej sytuacji.

Różnice między internalizacją, introjekcją i interioryzacją

Internalizacja, introjekcja i interioryzacja opisują różne sposoby przyswajania wpływów z otoczenia. Ich znaczenie i wzajemne relacje zależą od przyjętej koncepcji psychologicznej.

Introjekcja może oznaczać przyjęcie cudzych ocen, norm lub oczekiwań bez ich pełnego zintegrowania z własnymi wartościami i potrzebami. W niektórych ujęciach jest traktowana jako forma częściowej internalizacji. Taka norma może być przeżywana jako wewnętrzny nakaz i powodować napięcie między „muszę” a „chcę”.

Interioryzacja jest rozumiana szerzej jako przenoszenie treści, sposobów działania i narzędzi kulturowych ze sfery społecznej do psychiki. To, co wykonywane wspólnie lub pod kierunkiem innych, może stać się samodzielnym sposobem myślenia.

Internalizacja podkreśla, w jakim stopniu norma staje się rzeczywiście własna. Im bardziej jest zgodna z Twoim rozumieniem siebie, tym mniej przypomina zewnętrzny nakaz. Sztywne utożsamianie introjekcji z internalizacją może prowadzić do nieporozumień.

Kiedy internalizacja nie działa tak samo w każdym przypadku

Proces internalizacji zależy od doświadczeń, relacji i kontekstu społecznego. Jeśli wzorzec jest sprzeczny z Twoimi wartościami albo budzi silny opór, może zostać przyjęty powierzchownie lub nie utrwalić się wcale.

• Niespójne komunikaty – sprzeczne sygnały utrudniają utrwalenie wzorca.
• Brak powtarzalności – rzadkie doświadczenia osłabiają zapis normy.
• Silny konflikt z wartościami – zwiększa opór wobec nowej zasady.
• Przyjęcie zasady bez zrozumienia – może sprawić, że stanie się ona obcym nakazem, a nie świadomym przekonaniem.

Najczęściej zadawane pytania